Βαλκανική Λύρα (Gusle)

Η Βαλκανική λύρα, το gusle (Σερβικά κυριλλικά: гусле) ή lahuta (αλβανικά: lahutë) είναι ένα μονόχορδο μουσικό όργανο που χρησιμοποιείται παραδοσιακά στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης (στα Βαλκάνια). Το όργανο συνοδεύεται πάντα και από τραγούδι, μουσική λαογραφία και συγκεκριμένα επική ποίηση. Ο παίχτης κρατά το όργανο κάθετα ανάμεσα στα γόνατά του, με τα δάχτυλα του αριστερού χεριού στις χορδές. Οι χορδές πιέζονται με τα δάχτυλα στο μανίκι του οργάνου, δίνοντας έναν αρμονικό και μοναδικό ήχο.

Το gusle αποτελείται από ένα ξύλινο ηχείο, όπου ο σφένδαμος θεωρείται ως το καλύτερο υλικό (επομένως συχνά το όργανο αναφέρεται ως "gusle javorove" - σφενδάμου gusle), καλυμμένο με δέρμα ζώου και λαιμό με περίτεχνα σκαλισμένο κεφάλι. Ένα δοξάρι παίζει πάνω στην χορδή (από αλογοουρά), δημιουργώντας έναν δραματικό και κοφτό ήχο, εκφραστικό και δύσκολο να μην κυριαρχήσει στο αυτί του ακροατή. Το δοξάρι είναι φτιαγμένο από τριάντα τρίχες αλόγου.

Οι ποικιλίες της μουσικής guslar βασίζονται σε πολιτιστική βάση. το περιεχόμενο των ιστοριών κάθε εθνότητας είναι διαφορετικό, καθώς χρησιμοποιούνται διαφορετικά επικά ποιήματα για να συνοδεύσουν το όργανο. Υπάρχουν ελάχιστα διαφορετικά χαρακτηριστικά της φωνής στις περιοχές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ο σχεδιασμός του οργάνου είναι πανομοιότυπος. μόνο το σχέδιο του λαιμού και του κεφαλιού ποικίλλει ανάλογα με το εθνικό ή εθνολογικό μοτίβο.

Το 2018 το gusle εντάχθηκε στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά της Unesco.